NASA आर्टेमिस मोहिम – संपूर्ण माहिती
NASA ची Artemis Mission ही मानवाला पुन्हा चंद्रावर पाठविण्याची आणि भविष्यात मंगळ ग्रहावर मानव मोहिमेसाठी तयारी करण्याची महत्त्वाकांक्षी अंतराळ मोहीम आहे. 1969 ते 1972 दरम्यान झालेल्या Apollo मोहिमांनंतर प्रथमच मानवाला पुन्हा चंद्रावर नेण्याचा हा प्रयत्न आहे.
या मोहिमेला ग्रीक पुराणातील चंद्रदेवता Artemis (अपोलोची जुळी बहीण) यांचे नाव देण्यात आले आहे.
Artemis Mission म्हणजे काय?
Artemis ही NASA व इतर आंतरराष्ट्रीय अंतराळ संस्थांच्या सहकार्याने राबवली जाणारी मोहीम आहे.
सहभागी संस्था:-
NASA (अमेरिका)
ESA (युरोपियन स्पेस एजन्सी)
JAXA (जपान)
CSA (कॅनडा)
मोहिमेची उद्दिष्टे:
1) मानवाला पुन्हा चंद्रावर पाठवणे
2) चंद्रावर दीर्घकालीन संशोधन केंद्र तयार करणे
3) चंद्रावरील पाण्याचा बर्फ (Water Ice) शोधणे
4) मंगळ मोहिमेसाठी तयारी करणे
Space Launch System (SLS) रॉकेट
Artemis मोहिमेसाठी NASA ने Space Launch System (SLS) हे शक्तिशाली रॉकेट विकसित केले आहे.
महत्त्वाची वैशिष्ट्ये:
1) उंची: सुमारे 98 मीटर
2) NASA चे आतापर्यंतचे सर्वात शक्तिशाली रॉकेट
3) प्रक्षेपण ठिकाण: Kennedy Space Center, Florida
4) Orion अंतराळयान वाहून नेते
5) Deep Space मोहिमांसाठी तयार
Orion अंतराळयान
Orion Spacecraft हे अंतराळवीरांना चंद्रापर्यंत नेणारे यान आहे.
कार्ये:
अंतराळवीरांसाठी सुरक्षित केबिन
जीवन समर्थन प्रणाली
पृथ्वीवर परतताना उष्णतेपासून संरक्षण
Deep-space navigation प्रणाली
Artemis मोहिमेची कालरेषा
✅ Artemis I (16 नोव्हेंबर 2022)
मानवविरहित (Uncrewed) चाचणी मोहीम
Orion ने चंद्राभोवती प्रदक्षिणा घातली
सर्व प्रणालींची यशस्वी चाचणी
सुरक्षित पृथ्वीवर पुनरागमन
👨🚀 Artemis II (अपेक्षित: 2025–2026)
पहिली मानवयुक्त मोहीम
अंतराळवीर चंद्राभोवती फेरी मारतील
चंद्रावर लँडिंग नाही
🌙 Artemis III (अपेक्षित: 2026–2027)
मानवाचे चंद्रावर पुनर्लँडिंग
पहिली महिला आणि विविध पार्श्वभूमीतील अंतराळवीर सहभागी
चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळ लँडिंग
Lunar Gateway म्हणजे काय?
NASA चंद्राभोवती Lunar Gateway नावाचे लहान अंतराळ स्थानक उभारण्याची योजना करत आहे.
उद्देश:
चंद्र मोहिमांना मदत
वैज्ञानिक संशोधन
भविष्यातील Deep Space प्रवासासाठी केंद्र
Artemis कार्यक्रमाची मुख्य उद्दिष्टे
चंद्रावर दीर्घकालीन मानव उपस्थिती
वैज्ञानिक संशोधन
चंद्रावरील संसाधनांचा अभ्यास
मंगळ मोहिमेसाठी तंत्रज्ञान चाचणी
आंतरराष्ट्रीय सहकार्य वाढवणे
परीक्षा दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे
Artemis ही NASA ची चंद्र मोहीम आहे.
SLS = Space Launch System.
Orion हे मानव वाहून नेणारे अंतराळयान आहे.
Artemis I चे प्रक्षेपण 2022 मध्ये झाले.
Artemis III मध्ये मानव चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर उतरणार.
Artemis कार्यक्रम मंगळ मोहिमेसाठी तयारी करतो.
